BIO MAMA

Mama in blues

Συντάκτης: Κέλλυ Σώκου

Οι περισσότεροι, μάλλον προτού γίνουν γονείς, περιμένουν τη μητέρα να είναι πανευτυχής με τη γέννηση του παιδιού της και να επιδεικνύει αλάνθαστο μητρικό ένστικτο σε όσες αποφάσεις παίρνει σχετικά με αυτό. Η εικόνα αυτή ωστόσο, μπορεί να απέχει χιλιόμετρα από την πραγματικότητα. Οι πρώτες μέρες μετά την επιστροφή από το μαιευτήριο μπορεί να είναι αρκετά δύσκολες από ψυχολογικής άποψης, ειδικά αν πρόκειται για μια γυναίκα που γίνεται για πρώτη φορά μητέρα. Η μελαγχολία και η ευερεθιστότητα των πρώτων ημερών όμως μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο, ακόμη και έναν ολόκληρο χρόνο, αλλά και ακόμη πιο πολύ αν μείνουν αθεράπευτα.

Πιο συγκεκριμένα, τα ψυχολογικά προβλήματα μιας νέας μητέρας τον πρώτο χρόνο της ζωής του μωρού της κυμαίνονται από την απλή μελαγχολία και ανησυχία μέχρι την επιλόχειο κατάθλιψη και είναι σημαντικό να υπάρχει ένα υποστηρικτικό πλαίσιο από ανθρώπους που θα προσφέρουν τόσο πρακτική βοήθεια όσο και συναισθηματική κατανόηση και συμπαράσταση.

Επιλόχειος μελαγχολία

Τις πρώτες μέρες με το νεογέννητο, οι περισσότερες μαμάδες βιώνουν έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις: τη μια στιγμή κατακλύζονται από ευφορία και την αμέσως επόμενη, μέσα στα δάκρυα, ανακαλύπτουν ότι η μητρότητα είναι γεμάτη προβλήματα. Εν τω μεταξύ το μωρό διαρκώς παρουσιάζει κάτι καινούριο για να τις ανησυχήσει. Πολλές παραδέχονται ότι τους είναι δύσκολο να δεθούν από τη μία στιγμή στην άλλη με το παιδί τους – γεγονός που τις γεμίζει και τύψεις – και η σωματική εξάντληση, συνέπεια της απόλυτης εξάρτησης του νεογέννητου από τη μαμά του, δεν είναι ο καλύτερος σύμμαχος.

Έχει αποδειχθεί ότι τις πρώτες μέρες μετά τη γέννα το 60-80% των νέων μαμάδων βιώνουν αρνητικά συναισθήματα που είναι γνωστά ως «επιλόχεια μελαγχολία». Τα συναισθήματα αυτά είναι:

  • έντονη εξάντληση
  • διαταραχές ύπνου – αϋπνίες ή αντίθετα, έντονη υπνηλία
  • άγχος και ευερεθιστότητα
  • ανησυχία και απαισιοδοξία
  • αλλαγές στην όρεξη (βουλιμία ή άρνηση φαγητού)
  • δυσκολία συγκέντρωσης
  • έντονες φοβίες για τη μητρότητα
  • απότομες συναισθηματικές μεταπτώσεις
  • επιθυμία να «επιστρέψει» στην προηγούμενη, χωρίς το μωρό, ζωή της
  • ευσυγκινησία χωρίς προφανείς λόγους

Η διαφορά της επιλόχειας μελαγχολίας, που είναι γνωστή και ως Baby Blues, από την κατάθλιψη είναι ότι τα συμπτώματά της είναι συνήθως προσωρινά, διαρκούν το πολύ 8 εβδομάδες και υποχωρούν μόνα τους. Αρκεί να θυμάστε ότι οφείλονται στις φυσιολογικές ορμονικές αλλαγές που πραγματοποιούνται στον οργανισμό της λεχώνας και στο στρες που δημιουργούν οι απότομες και αυξημένες ευθύνες.

Η μοναξιά της νέας μαμάς

Το να μοιραστεί κανείς τέτοια συναισθήματα είναι φυσικά πολύ δύσκολο, ειδικά όταν η έννοια της μητρότητας παρουσιάζεται παντού με ροζ χρώματα. Η μητέρα συχνά αισθάνεται ότι δεν μπορεί κανείς να την καταλάβει, ούτε και υπάρχει κανείς να μοιραστεί το φορτίο της μητρότητας τόσο σε πρακτικό όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο. Σε αυτό το σημείο πολλές φορές οι σχέσεις με τον περίγυρο εντείνονται. Συγκρούσεις με τον σύντροφο, αντιπάθεια για συγγενείς και φίλους που φτάνει μερικές φορές μέχρι και την απέχθεια, την κάνουν να κλείνεται στον εαυτό της. Η μεγάλη εσωστρέφεια σε αυτές τις περιπτώσεις όμως δεν βοηθάει, διότι μπορεί να εντείνει και να αυξήσει σε διάρκεια τα αρνητικά συναισθήματα, θέτοντας τις βάσεις για την επιλόχειο κατάθλιψη.

Επιλόχειος κατάθλιψη

Τα συναισθήματα εδώ είναι κορυφαία και διαρκούν πολύ. Με αποτέλεσμα η μητέρα να νιώθει έντονη θλίψη, μεγάλη ανεπάρκεια, αδυναμία να χαρεί με καταστάσεις και πράγματα τα οποία τη χαροποιούσαν προτού γίνει μητέρα και να παρουσιάζει άρνηση ενασχόλησης με το παιδί ή ακόμη και επιθετικότητα προς αυτό. Η επιλόχειος κατάθλιψη, που όπως δηλώνει και η ονομασία της post partum depression (μετά τον αποχωρισμό κατάθλιψη), έχει να κάνει με το συναίσθημα του πένθους, αναφέρεται στην αδυναμία της μαμάς να διαχειριστεί τον αποχωρισμό από διάφορα πράγματα και καταστάσεις, όπως το έμβρυο που κυοφορούσε, το σώμα αλλά και τις συνήθειες που είχε προτού αποκτήσει παιδί. Πρόκειται για τον αποχωρισμό από μια ζωή η οποία κατακλύζεται από μη αναστρέψιμες αλλαγές.

Αν αισθάνεστε ότι έντονα συναισθήματα πένθους σας έχουν καταβάλλει για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών, είναι σκόπιμο να απευθυνθείτε σε ειδικό, γιατί η διαιώνιση της κατάστασης ενδέχεται να βλάψει συναισθηματικά και το μωρό.