BIO BEBE

Co-sleeping: μερικές σκέψεις

Από τη Μαρκέλλα Δήμου

Τις τελευταίες δεκαετίες, υπάρχει έντονη συζήτηση γύρω από το αν το βρέφος πρέπει να μοιράζεται το κρεβάτι με τους γονείς του ή όχι. Αν δηλαδή αυτό που αποκαλούμε co-sleeping (στα ελληνικά συν-κοίμηση) είναι επικίνδυνο για τα βρέφη ή επιζήμιο για την προσωπικότητα του παιδιού. Η αλήθεια είναι ότι το να μοιράζεται το παιδί το ίδιο στρώμα με τους γονείς του θεωρήθηκε τον περασμένο αιώνα ως η βασική αιτία για την οποία το παιδί δεν ξυπνούσε «ποτέ» και αυτό οδήγησε την παιδιατρική κοινότητα στην απαγόρευση μιας τέτοιας συνήθειας. Πόσο ορθή ήταν τελικά αυτή η διαπίστωση; Πόσο «αποτυχημένοι» πρέπει να αισθάνονται οι γονείς που μοιράζονται το κρεβάτι τους με το μωρό τους;

Co-sleeping και αιφνίδιος βρεφικός θάνατος

Από την προϊστορική εποχή η νύχτα έβρισκε τα μέλη μιας οικογένειας το ένα δίπλα στο άλλο. Σε αυτήν τη μακρόχρονη διαδρομή σημειώθηκαν και ατυχήματα. Όμως στην πορεία συντάχθηκαν αρκετές μελέτες και παρατηρήσεις από επιστήμονες, οι οποίες ουσιαστικά έδειχναν ότι δεν αρκούσε από μόνη της η συνήθεια του co-sleeping για να γίνει το μοιραίο, αλλά έπρεπε να συνδράμει και κάποιος επιπλέον παράγοντας, όπως η χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών από τους γονείς. Παρ’ όλα αυτά το co-sleeping διατήρησε τους αρνητικούς συνειρμούς και η κούνια έγινε η επίσημη πρόταση για τον ύπνο του παιδιού. Όμως, το φαινόμενο του αιφνιδίου θανάτου δεν μειώθηκε, ενώ παράλληλα ήρθαν στο φως έρευνες που καταδεικνύουν το παράδοξο των πολύ χαμηλών ποσοστών βρεφικού θανάτου σε χώρες με τη μεγαλύτερη συχνότητα συν-κοίμησης (π.χ. στην Κίνα όπου το bed-sharing φτάνει σε ποσοστό 88% τον 1ο πρώτο χρόνο ζωής και έως 55% στα παιδιά έως την ηλικία των 7 ετών).

Το 2005 στο Pediatric Respiratory Reviews, δύο ανθρωπολόγοι οι James McKenna και Thomas McDade μελέτησαν τον ύπνο ανάμεσα σε ζεύγη μητέρων-παιδιών που συν-κοιμήθηκαν και σε ζεύγη με ξεχωριστό ύπνο. Η ερευνητική ομάδα λοιπόν κατέληξε στα εξής:

  • Το co-sleeping εξασφαλίζει καλύτερο ύπνο για τη μητέρα και το βρέφος
  • Οι μητέρες που κοιμούνται με τα παιδιά τους έχουν κατά 30% πιο συχνές αφυπνίσεις, γεγονός που εξασφαλίζει πιο στενή επίβλεψη των παιδιών
  • Το co-sleeping εξασφαλίζει πιο ισχυρό δέσιμο μεταξύ μητέρας και παιδιού
  • Τα παιδιά που μοιράζονται το κρεβάτι με τους γονείς τους είναι πιο αυτόνομα και ανεξάρτητα στη διάρκεια της ημέρας
  • Η συνκοίμηση διευκολύνει την προσπάθεια της μητέρας να θηλάσει

Μερικοί κανόνες

Οι γονείς που μοιράζονται το κρεβάτι τους με τα μωρά τους πρέπει:

  • Να μην καπνίζουν
  • Να μην πίνουν αλκοόλ
  • Να μη χρησιμοποιούν κατασταλτικά φάρμακα όπως αντιισταμινικά, αγχολυτικά, ή ναρκωτικές ουσίες
  • Να μην το κάνουν όταν η μητέρα είναι υπερβολικά κουρασμένη, με μειωμένες αντιδράσεις
  • Να χρησιμοποιούν κρεβάτι και όχι καναπέ
  • Να εξασφαλίζουν μια ιδανική θερμοκρασία (18-22 βαθμούς Κελσίου)
  • Να χρησιμοποιούν διαφορετικό σκέπασμα για το βρέφος

Μέχρι πότε;

Ακόμη και οι γονείς που προτιμούν να μοιράζονται με το παιδί τους το κρεβάτι, αναρωτιούνται αν αυτή η πρακτική θα εμποδίσει τη μετάβαση στο δικό του κρεβάτι, σε μεγαλύτερη ηλικία, καθώς και αν υπάρχουν ψυχολογικές επιπτώσεις, αν αυτή τελικά αργήσει να συντελεστεί. Η αλήθεια, είναι πως δεν υπάρχει καμία μελέτη που να αποδεικνύει ότι η μετάβαση σε αυτόνομο ύπνο μετά από κάποια συγκεκριμένη ηλικία οδηγεί σε κάποια ψυχική διαταραχή.

Ίσως το τελευταίο συμπέρασμα να οφείλεται στο ότι η ψυχική ισορροπία ενός παιδιού δεν καθορίζεται από το ίδιο το bed-sharing, αλλά από το αίτιο που κρύβεται κάτω από την επιλογή αυτήν. Με άλλα λόγια, το co-sleeping πρέπει να είναι κοινή απόφαση των γονέων και όχι στάση διαμαρτυρίας του ενός προς τον άλλον. Οι ειδικοί καταθέτουν πως μόνο όταν το bed-sharing δεν είναι κλινικό σημείο παθολογίας για μια οικογένεια, δύναται να προσφέρει θαλπωρή, ασφάλεια, γαλουχία και ό,τι άλλο από τα προαναφερθέντα, αφήνοντας ανεπηρέαστο τον εσωτερικό κόσμο του παιδιού.

Αν λοιπόν το παιδί σας αντιστέκεται στην κούνια, μην αγχώνεστε άδικα. Προφανώς είναι αρκετά έξυπνο και διεκδικεί το αυτονόητο: την αγάπη και την αγκαλιά. Και αν αυτή η συνήθεια, του bed-sharing, είναι το στοιχείο που έλειπε για να ηρεμήσετε όλοι μέσα στο σπίτι, τότε συνεχίστε το χωρίς τύψεις. Είναι προφανώς εκείνο που «δουλεύει» στο δικό σας «σύστημα».